Aynı Deneyden Aynı Sonuç
Seçimi kazanan iktidarın lideri yoluna devam ederken kazanamayan muhalefet, sanki ihtiyacı olan oyu almış gibi kendine övünecek kadar oy alıp başka bir baharda başka bir seçime hazırlanmak için aynen yoluna devam ederse hep muhalefette kalır. Her seçimde aynı sonuçlar alınır. Bu, aynı deney elemanlarıyla farklı sonuçlar elde etmek istemeye benzer; büyümeyi hedeflerken hep küçülen kadrolardan büyüme beklemek gibidir.
Kazanamayan muhalefet lideri ne yerini terk eder ne de “İktidar olacak oyu alamadım” diye istifa eder. Görevden el çektirilmezse sonuçta zalim yoluna devam eder. Zulme uğrayanlar hâlâ bu muhalefeti savunmaya devam ediyorsa bu muhalefet ya büyük umutlar taşıyordur ya da bir kurtuluş mücadelesi veriyordur.
Böyle bir plan yoksa, olağan seçim bekleniyorsa ve aynı lider aynı kadrolarla devam ediliyorsa bu liderlik anlayışı aymazdır ve bu salak kadrolar iktidarın yanında küçük ortaklık yapıyordur. Artık kaybeden muhalif lider makamı terk etmelidir. 15 yılda iktidar olamayan, iktidardakileri deviremeyen bir parti ve muhalefet kendine dönmeli, yeni liderini seçmelidir. Yeni lider ve yeni kadro yoksa aynı sonuçları yaşayacağımız kaçınılmazdır; aynı deneyden aynı sonuçları almak âşikârdır.
Üçüncü Dünyanın Başıbozuk Kapitalizmi
Kendi kapitalizmini yaratamayan, üretim kapitalizmi değil tüketim kapitalizmi yaratan üçüncü dünya ülkelerinin kapitalistleri, dünya kapitalizmine kendi başıbozuk kapitalizmleriyle eklemlenmeye çalışıyor ve çoğu zaman kendi vahşi kapitalizmlerini yaratıyorlar. Kapitalist dünyanın ihtiyaçlarını karşılamaya çalışırken ne sanayileşmeyi sağlıyorlar ne de kapitalist dünyaya ihraç ettikleri üretimlerini artırabiliyorlar.
Bunun nedeni, gelişmiş kapitalizmle rekabet edemeyen eski ve geri üretim yapıları ile kapitalizmin tüketim cazibesinin ekonomilerini bitirmesidir. Yeni ürünlere dayanamadıklarından her yeni model, eldeki eski modelin terk edilmesine yol açar; birikim üretime değil tüketime gider. Üretime gitmeyen birikim sarmal hâlinde kendi öz üretiminin düşmesine ve dolayısıyla gerilemesine neden olur. Her defasında kendi öz ahlakına, kendi öz yapısına dönülmeye çalışılırken birikim yapamayan ekonomiler tüketimin kölesi olur.
İslam Dünyası ve Özgür Bilim
İslam dünyası, kendi üretimine dönük, Ortodoks tipi bir mezhep yaratamadı. En ileri mezhep olan Hanefi mezhebi, güçlü bir merkeze ve devlete hizmet eden bir bürokrasi yaratırken Mutezile gibi özgür bilime hizmet eden bilim insanları yaratamadı. Kendi yarattığı tarikatlar eliyle özgürleşme yok ediliyor.
Cumhuriyet’le kazanılmaya çalışılan özgür düşünce ve bilim, küçük bir azınlığın elinde; üniversiteler ekonomisiz ve birikimsiz birer teori üretim merkezine dönüşüyor ve daha çok bürokrasiye, pratik donanımı olmayan ama teorik bilgi birikimi olan kadrolar yetiştiriyor.
Muhalefet Kendine Dönmeli
Muhalefet sürekli iktidarı eleştirmekten kendine dönemiyor. Kendini geliştirecek kadrolar, yeni düşünce ve felsefeyle yenilenmek yerine CHP örneğindeki gibi aynı liderle kısmi yenilenmeler yapıyor; kurultaylarda küçük değişikliklerle benzer kadrolar yoluna devam ediyor. Yenilenme yeni kadro ve yeni liderle olur; eski liderle olan, eskinin sadece yenilenmesidir.
Muhalefet İktidarı Hediye Ediyor
Sonuç olarak her başa gelen, krallar gibi, başına bir iş ya da kaza gelmedikçe yerinden ayrılmıyor. Menderes 10, Süleyman Demirel 15, Özal 10, Tayyip Erdoğan 20 yıl iktidarda kalırken karşılarındaki muhalif liderler de hiç değişmedi. Aynı muhalefetle aynı sonucu alırsınız. İktidar sadece kendisi kazanmış gibi yoluna devam eder; oysa iktidarı ona aynı kafadaki, değişmeyen muhalefet hediye etmiştir.
“Adamlar kazandı” diyen yenik ve ezik muhalefet anlayışı İnce’nin hediyesidir. Buna karşılık çalışan ve direnen yeni muhalefet anlayışıyla İmamoğlu, belediyede küçük iktidarın hediyesini almıştır. Ya değişir ve dönüşürüz ya da değişmeyiz; aynı kadrolarla, kendi yarattığımız zalimin zulmüyle yaşamaya devam eder, buradaki dostlar kahvesinde hep aynı sohbetleri yaparız.
İ. Spnclr
Türkiye’nin Kapitalsiz Kapitalistleşmesi
Türkiye Cumhuriyeti’nin burjuvazisi iki aile yarattı: Koç ve Sabancı. Her ikisi de montaj sanayisiyle küçük sanayimizi yarattı; ama küçük de olsa bir burjuvazi yaratamadık. Padişah tebaası, kendi yeşil burjuvazisini ancak 2000 krizinde “restorasyon” ile Cumhuriyet’in üzerine kurdu.
Ancak belediyecilik geçmişine sahip bu kadrolar, beşli şirketlerle yol, köprü ve betona dayalı, ağır sanayi dışı sermaye oluşumuna yönelik devlet destekli, yurt dışı garantili hamlelerle bir yeşil burjuvazi yaratamadılar. Topraklarla genişleme talebi ise küçük Suriye’yi içine katarak ülkeyi küçülttü.
Cumhuriyet birikimleri üzerinde yeniden küçülen, eksi büyüyen yeşil burjuvazi, Osmanlı tebaasının yönetememe, şatafatlı saray ideolojisi ve büyüyememe hastalığına yeniden yakalandı. Kibir, gurur ve bilim dışı hurafeler ideolojisi cemaatler ve tarikatlar aracılığıyla örgütlenebiliyor; ama ekonomik göstergeler üzerinden bir ilerleme ideolojisi yaratamıyor.
FETÖ grubu, Amerika destekli ideolojisiyle banka ve okul açılımlarıyla Türkiye’de ve dünyada iktidarlara ve yeşil burjuvazinin genişlemesine destek olurken, tüm Osmanlı tarikatları gibi iktidar olma hastalığına yakalandı. Beceriksiz bir darbe girişimiyle yeşil burjuvaziyi yönsüz ve yönelimsiz bıraktı; kör ideolojisiyle ilerleme ve gelişme yaratamadı.
Çünkü Cumhuriyet birikimleriyle kendini idame ettiren savurgan, hazır yiyici yeşil sermaye, petrol de olmadığından sermaye fazlası bulamayınca kendi kendini yemeye başlıyor. Artı elde etmek için elde ne varsa satıyor; her şeyi sattıktan sonra en son madenleri ve MKE’yi satmaya çalışıyor. Anadolu ya kendine gelişen bir demokrasi ideolojisi seçer ya da büyüme üzerine kurulu, kapitalistsiz, tarikat destekli bir ideolojiyle kendini tüketmeye devam eder.
İ. Spnclr, 27 Haziran 2021
SosyalSanat Değişmeyen tek şey değişimdir