Rus Uçağının Düşürülmesi: Türk Dış Politikasının Yalnızlaşması ve Batıya Yaklaşması

2001 Krizi ve “Yeni İslam” Modeli

2001 ekonomik krizinden sonra Türkiye’de “Yeni İslam” modelini uygulamaya başlayan, Şii karşıtı ve özellikle Hanefi mezhebinin ağırlıkta olduğu bir iktidar kliği hükümet etmeye başladı. İmparatorluktan Cumhuriyet’e geçerken Türkiye’nin kurucuları teokratik yönetim biçimini Osmanlı’nın yıkılış nedeni olarak görmüştü. Bu yüzden teokratik düzenden kopuş yaratmak için Cumhuriyet ağırlıklı olarak laik temeller üzerine kuruldu.

Cumhuriyet’in yeniden “restorasyonu” mücadelesini veren “Yeni İslam” modeli (yedekli BOP projesi) ile teokratik klik, Cumhuriyet’in laiklik prangalarından kurtulma mücadelesi içinde önce basını, sonra üniversiteleri ele geçirmeye çalışarak her kulvarda savaş verdi. Ardından emperyal Gülen cemaatiyle girilen ortaklıkla, Amerika ve Avrupa’yı da arkasına alarak büyük bir kumpasla (“Ergenekon ordusu” diyerek) orduda bütünsel bir temizliğe (restorasyona) girişildi.

12 Eylül sonrasında sağ milliyetçi ve sol demokrat kadrolar darbeler içinde idam ve ömür boyu hapisle kıyıma uğrarken, 12 Eylül darbesinin dokunmadığı, hiçbir kadrosu kıyıma uğramadan ayakta kalan teokratik gruplar, yargı alanındaki kadro yetiştirme birikimlerinden faydalanarak ve belediyecilikte yetişmiş elemanlarıyla 2001 ekonomik krizinden sonra hükümet etmeye başladı. Süreç içinde yargı aracılığıyla askere darbe yapıldı.

Askerin İmajının Yıkılması ve Cemaatler Savaşı

Deniz Kuvvetleri’ndeki tüm muvazzaf ve hatta emekli generaller bile darbecilik ve darbeye teşebbüs suçlamasıyla yargılandı. Böylece Cumhuriyet’in kuruluşunda öncü rol oynayan askerin yürütme, yasama ve basın üzerindeki etkisi, toplumdaki yüksek algısı, laik kadroların ve askerin üstünlük imajı kırıldı; siyasiler üzerindeki hâkim imajı yıkıldı. Emperyal Gülen cemaati taşeron olarak kullanıldıktan ve askerin üstünlük imajı yıkıldıktan sonra cemaate ihtiyaç kalmamıştı.

Amerika’nın yeşil kuşak projesine uygun cemaat okullarıyla dünyada belli bir imaja sahip olan cemaat, Türkiye’deki yeni İslam anlayışlı iktidarla ortaklığının zayıflayacağını öngörerek tedbir amacıyla bilgi topluyordu. Başbakanlıktaki kamera kayıtları, siyasi liderlere kurulan kameralarla şantaj… Bunlar Amerika’da yetişmiş kadroların icraatlarıydı.

Cemaatler savaşının bir gün kopma noktasına geleceği herkesin malumuydu. Daha önce güçlenme eğilimi gösteren ve iktidara falso veren Cübbeli Hoca kliği kolayca susturulmuştu. İktidarın güçlü ortaklarından Gülen cemaatiyle çıkar çatışmaları ve bakış açısı farklılıkları yüzünden ayrılıklar başladı; dershanelerin kapatılma tehdidiyle ipler kopma noktasına geldi.

Cemaatin elinin fazla güçlü olmaması, Türkiye’de tek yönlü (adli kadrolarda) büyümesi ve siyasi kadrolarının az olmasıyla iktidar ortaklığı çatırdadı. İŞİD’e gönderilen tırlar meselesi ve 17 Aralık’ta 4 bakanın çocukları için rüşvet ve kara para aklama gerekçesiyle tutuklama talebi, kılıçların çekildiğini ve iktidar savaşının başladığını gösteriyordu. İktidar, karşı propaganda ve medya savaşlarıyla bu dönemi yara almadan atlattı.

Haziran 2015 Seçimleri ve Muhalefetin Beceriksizliği

Erdoğan’ın cumhurbaşkanı olmasıyla AKP’nin güçleneceğini düşünüp 400 milletvekiliyle anayasayı değiştirme hayali kuran iktidar, milletvekili seçimlerinde büyük bir yenilgiye uğradı. Hükümetteki Davutoğlu ekibi kendini yenilemede, güven vermede ve iyi propaganda yapmada başarısız oldu; yılların verdiği iktidar sarhoşluğu ve aşırı özgüvenle hezimete uğradı.

Bundan sonra Tayyip Erdoğan hükümet kurma çalışmalarının başarısız olması için tüm gücünü kullanırken muhalefet de bir araya gelemedi: Milliyetçi Kürt partisi (80 milletvekili), milliyetçi Türk partisi (80 milletvekili) ve 70 yıldır beceriksiz muhalefetiyle tek başına iktidar olamamış (sosyal) demokrat parti CHP (130 milletvekili). Muhalefet birleşik gücüyle hükümet kurmaya yetecek milletvekili sayısına ve koalisyon ortaklığı yapabilecek güce ulaşmıştı.

Ama beceriksiz sağ muhalefet önce meclis başkanlığını eski iktidar partisine verdi; yeni hiçbir öneri getirmeden, iktidar ortağı gibi yeniden seçim isteyen bir hükümet gibi davrandı. Kendisine başbakanlık teklif edilmesine rağmen koalisyon yapmayacağını açıklayan MHP, muhalefete bile muhalefet ederek büyüyeceğini sandı. Geçici hükümetle (iktidar boşluğu sanarak) oy toplayacağı yanılgısına düştü; iktidar partisine “kaçak saray” edebiyatı ve 17 Aralık olaylarıyla aynı muhalefet edebiyatını yaparak aynı akarsudan aynı oyu alacağını sandı. İktidarın tekliflerine her şeye karşı olma edebiyatıyla yaklaşarak iktidarla bile ortaklığa girmedi.

Kasım 2015: Doğu’da Çatışma ve %49

Sonrasında iktidar, Kürt muhalefetini iktidar dışına atmak için Doğu illerinde kendi eliyle izin verdiği güçlere saldırmaya başladı. Aynı zamanda karanlık güçler 33 gencin bombalanmasını sağlayarak Doğu’da PKK’nın yeniden direnişe geçmesi için bir iktidar boşluğu hissi uyandırdı ve PKK’yı savaş konumuna çekti. PKK ise HDP’nin yükselişini durdurmak ve buraya kendi silahlı gücüyle geldiğini hissettirmek için HDP’nin barış çağrılarına rağmen sokak savaşlarına başladı; yerel özerklik talepleriyle erken bir hamle yaptı.

PKK, güneydeki kalkışma gibi Türkiye’de de fiilî bir özerklik için düğmeye bastı. Ama bu, iktidardaki partinin daha da şahinleşmesine, milliyetçi kadroları yanına çekmesine ve HDP’ye oy veren barışçı Kürtlerin uzaklaşmasına yol açtı. İktidar partisi kendi küçük oyunlarıyla yeniden %49 oyla tek başına iktidar oldu. Sol muhalefetin beceriksiz politikaları ve eklektik yapıdaki “liberosol-sosyodemokrat” CHP ise oy kaybına uğramadan müzmin muhalefetliğine devam etti.

Kendini Yenileyemeyen Türk Demokrasisi

Güçlü bir muhalefet olmadı; kadro değişimleri ancak 1980 gibi darbe dönemlerinde ya da yasamanın kendi krizleriyle oldu. 1990’larda Özal’ın cumhurbaşkanı olma hayaliyle kısmi bir kadro (lider devşirme) değişimi yaşandı. Yetersiz lider kadroları (Demirel’in Çiller’i, Özal’ın Mesut Yılmaz’ı ikame etmesi), koalisyon iktidarlarının ekonomik açmazları, ekonomik gelişme sağlayamamaları, enflasyon ve büyüme stratejileriyle sürekli açık vermeleri sonucunda 2000 ekonomik krizi geldi. DYP ve ANAP kadroları meclis dışına düşerken AKP’nin yükselişi ve büyük kadro değişimiyle bugün hükümet eden kadrolar ortaya çıktı. Kendini Cumhuriyet’in kurucusu sayan ve 1950’lerde muhalefete düşen laik demokrat kadrolar sosyal demokratlaşırken yeniden iktidara yürüyemedi.

Hiçbir zaman sosyal demokrasiyi deneyemeyen ya da muhalefete destek vererek yeni kadrolarla yenilenme hareketi yaşayamayan Türk demokrasisinde sağ partiler, kendi kliklerini tekrarlamanın ve birbirleriyle çekişip çatışmanın dışında bir kalkınma politikası üretemedi. İktidar olan kadrolar iktidarı ellerinden bırakmamak için her türlü muhalefeti bastırır, yeni kadroların gelişmesini önlemek için lider olabilecek kişileri alaşağı etmekte büyük bir marifet gösterirler. Hem iktidardaki hem de muhalefetteki partiler, liderlik sultasıyla koltuklarını bırakmamak için ölene ya da bitap düşene kadar liderliği devretmemişlerdir. (Ecevit ayağını sürüyerek bile olsa başbakanlık koltuğunu bırakmamıştı.)

About admin

Check Also

Kuşadası Adagöl Aydın   3

Kuşadası Adagöl Aydın  

Kuşadası Adagöl Mesire Alanı Geniş Piknik ve Mangal Alanları: Göl çevresinde çok sayıda piknik masası, …

Bir yanıt yazın

Bu site istenmeyenleri azaltmak için Akismet kullanır. Yorum verilerinizin nasıl işlendiğini öğrenin.