Sol Demokratların ve CHP’nin Liderlik Sorunu
Sol demokratların ve CHP’nin liderlik sorunu… Tüm oda ve sendika başkanları, hatta muhtarlar bile, memur emeklisi gibi oturdukları koltuğu tüm sağ partiler gibi ölene kadar bırakmazlar. Menderes, Süleyman Demirel, Ecevit, Özal; ölene, sürünene kadar koltuktan ayrılmadılar.
Tansu Çiller, Mesut Yılmaz ve Baykal siyasetten silindi; ikisi partisini, biri utancından meclisi bıraktı. İnönü Ecevit’e, Kılıçdaroğlu Özgür Özel’e kurultayda kaybetti. Ne seçim yenilgisi ne de muhalefet onları koltuktan kaldırdı. Ne iktidardaki ne de muhalefetteki parti liderleri, tükenene kadar koltuktan kalkmadılar.
Bu liderlik yarışında ikinci adam sırasını bekledi. Ekrem İmamoğlu, kazanabileceği parti ve seçim yarışına zamanında girmedi. Sol gelenekte parti başkanının koltuğu bırakmaması, ona duyulan saygı ve toplumun hep eskiye duyduğu empati, eskinin iktidar hırsıyla birleşince yeni liderlik yaratılamıyor.
Dolayısıyla geç kalan liderlik parti içinden değil, karşı partiden gelen darbeyle sonuçlandı: İstanbul fiyaskosunu yaşayan ve maddi gücü elinde bulunduran iktidar, Ekrem İmamoğlu’nu belediyeden kayyum darbesiyle alaşağı etti. Ekrem İmamoğlu, İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı olduktan sonra ya parti başkanlığına ya da cumhurbaşkanlığı seçimine aday olmalıydı. KK’nın cumhurbaşkanlığı inadı buna kıydı.
Eko’nun geç kalan başkanlığında; belediye başkanlığının, parti liderinin iyi niyetinin ya da parti yöneticilerinin kerhen desteğinin yeterli olmayacağı görüldü. Liderlik vesayetle değil, yaratılan ideoloji ve ruhla gerçek liderlik olarak doğar. Mapusta bile güçlü bir ideolog ve pratik bir parti örgütü, liderini yaratır.
Parti, liderini “Eko cumhurbaşkanı adayımız” diyerek ancak kendini savunmayıp ikinci adam rolüyle yaratabilir. Bu, mevkileri savunmaktır; ama lider kendini meydanlarda yaratır. RTE, Ekrem İmamoğlu’nun 15 gün bile meydanlara çıkmasına tahammül edemedi; kendi belediye başkanları gibi onun da “affını”, Eko’yu mapus ederek istiyor.
CHP, seçimde iktidar için başkanını parti olarak seçmeli. Parti başkanı da vekiller gibi parti içi seçimle belirlenmeli; Eko gibi delege seçimini kazanmalı. Geç gelen adalet adalet olmadığı gibi, geç kalan liderlik de tam liderlik olmaz. “Hiçbir şey olmaz” demeyin; karşı parti sizin başkanınızı eler.
Batı Demokrasisi ve Çin’in Yükselişi
Batı demokrasisi, komünizm korkusuyla içeride demokrat, dışarıda ise gerici ve emperyal sömürünün devamına bağlıdır. Emperyal sömürünün ve bölgesel savaşların aktörü ABD, İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra Batı’nın komünizm korkusuyla yeşil kuşağı kurdu; Orta Doğu petrolünden pay almak, İslam arkaizmini sömürmek ve komünizmi engellemek istedi.
Çin komünizmini kapitalist pazarla yıkıp “tarihin sonunu” getirecek, insanlığı kendilerine bağımlı hâle getireceklerdi. Ama sosyalizm pazarı reddetmedi; yarışı ve emeği ödüllendirerek, üretim artışını krize çevirmeden, dünyaya yönelik pazar fiyat politikasıyla sermaye birikimi yarattılar.
Çin’in gelişimiyle kapitalist dünyanın pazar payı düştü. ABD, kendi ülkesinde gümrük duvarları örerek üretimi artırmaya ve küçük ülkelerin kaynak aktarımını engellemeye başladı. Tüm dünyada elektrik (pil) enerjisiyle petrol savaşı önemini kaybetti; ABD, Çin ile yarışta geride kalıyor.
Batı artık gelişimini gerici iktidarların sömürüsüne değil, kıtayı birleştiren Avrupa Birliği gibi kendi çevresinde kendisiyle yarışacak ekonomiler yaratmaya dayandırmalı. Çevre ülkeleri terör ve ayrılıkçı güçlerle oyalamak, iktidarları devirmek yerine çöldeki bir vaha gibi kendi habitatını yaratmalı.
İmamoğlu’nun Tutuklanması ve Meydan Siyaseti
Ekrem İmamoğlu ve 100 kişinin tutuklanması CHP’yi meydanlara döktü; halkı yanına alan CHP her ilde hareketlendi, ekonomik kriz de siyasi krizi körükledi. Daha önce “Sokağa çıkmayın” diyen KK’nın yerini barikatları yıkan gençler aldı; üniversitelerin hareketini siyasi baskı yıldıramadı.
Korkulduğu gibi RTE toplumu terörize etmek yerine hareketi polisle ve yargıyla durdurmaya çalıştı; tutuklu siyasetçi ve genç sayısını artırdı. Öte yandan Orta Anadolu’ya inemeyen CHP, Yozgat köylülerinin traktörlü isyanını mitinge dönüştürdü.
RTE bu ekonomik krizde miting yapamazken sağı terörize etmeyi de göze alamadı. Gazze dışında politika yaratamayan iktidar, mitinglere adam taşımakta da zorlanmaya başladı. Özgür Özel’in liderliği, partiyi iktidarın yıkım politikasından kurtardığı gibi kayyumu da durdurdu.
CHP’nin kayyumla yok edilmesine halkı sokağa davet ederek karşı çıkan Özel, hem İmamoğlu’nu hem de CHP’yi güçlendirdi. RTE’nin krizdeki siyasi kararlarının yıkıma götürdüğünü gösterip korkmadan üstüne yürüyerek hem liderliğini hem partiyi güçlendirdi; halka ve gençlere sokak ve meydan siyasetini meşrulaştırdı.
Kılıçdaroğlu’ndan Özel’e
KK, iktidarın siyaseti terörize edip halka zarar vermesi karşısında parti üst kadrolarını örgütlemeye çalıştı. Bu yüzden sinik siyaseti partiyi müzmin muhalefete mahkûm etti. Son seçimi yine iki puanla, bürokratik oyunlarla kaybetti. Kurultayda hiç beklemediği şekilde kaybedip liderliği bıraktı.
Özgür Özel, iktidara karşı sert bir dil yerine liderliğini güçlendirmek için normalleşme ve yumuşama siyasetiyle bir liderlik dili yaratmaya çalışırken, kendini ön plana atmak yerine Ekrem İmamoğlu’nu öne çıkardı; bu da iktidarın sertleşmesine yol açtı. İktidar, Özgür Özel’den sinik bir liderlik bekliyordu.
İktidar, CHP’li belediyeleri siyasi baskılar ve kayyumlarla, Kürt hareketinde olduğu gibi stabilize etmeye çalıştı. Küçük mitinglerle CHP politikasını ve sol hareketleri Kürtler gibi nötralize edecekti. Ama parti kadrosundan gelen Özgür Özel mitinglerle cevap verdi, kadroları dinamize etmeye başladı.
“20 Yıl Önce Yoktu, Şimdi Var”
Tarih ve ekonomi bilmeyen salak, “20 yıl önce yoktu, şimdi var” diyor. Ekonomik kriz, dünün fakirliğini bugünün varlığına ekliyor. 1927’de Kayseri’de 200 uçak üretip ihraç eden ülkenin fabrikasını 1948’de İnönü kapattı; bugün motorlu taşıt üretemiyor. 1950 sonrasında sağ iktidarlar, devleti sınıf atlamak ve zenginleşmek için kullandı.
Burjuva sınıfı devlete bağımlı olarak yaşadı; sermaye birikimi ulusal sermayeye öncülük yapamadı. Ağır sanayi, demir-çelik fabrikaları devlet eliyle kuruldu. Sağ hükümetler devlet bankaları ve KİT’lerle kalkınma yapamadılar; solu ve CHP’yi asker ve bürokrasi eliyle iktidardan hep uzak tuttular.
Burjuvazi devlete bağımlıydı; dünyaya açılımı Özal yaptı. 90’larda iktidarlar PKK ile çatışırken militer güçler tarafından yazarlar öldürülüyordu. 2000’lerin krizi, burjuva siyasetini ve devletin kamu gücünü çökertti. Yeni iktidar dünyayla emperyal bölüşüme girerken Cumhuriyet’in birikimini harcadı, sanayileşmedi.
Emlak ekonomisi yarattılar; sürdürülebilir bir ekonomi yerine yeni kapitalistler yarattılar. Tüketim ekonomisini üretime çeviremediler. Harcanacak birikim kalmayınca göreli bolluğun yerini yüksek enflasyon aldı; tüketimi kısıp vergileri (fiyatları) artırarak tükenen bütçeyi finanse etmeye çalıştılar.
Yüzünü Doğu’ya dönüp İslam önderliği için harcanan tüm çaba, emperyal Batı’nın sahaya inmesiyle ekonomik bir kıskaca girdi. Osmanlıcılık hayaliyle yapılan her genişleme, emperyal Batı’nın politikalarıyla yıkıldı. İçe dönük politika, zımni ambargo ve yargı kararları yüzünden Batı sermayesi borsadan çekildi.
Arap sermayesi, krediler ve swaplarla hazineyi toparlayamadılar. Geniş alana yayılmış tüketim ekonomisini disipline edemediler. Bütçe açığını maaşları düşürüp fiyatları baskılayarak ve ithalatla dengeleme çabası stok ve fiyat istikrarsızlığına yol açtı. Bürokratik müdahale sonuç vermedi; iktidar ekonomik açık veriyor.
Çin’i Bağımsızlığa Kim Kavuşturdu?
Gerzek, “Çin’i bağımsızlığa Mao değil, Amerika kavuşturdu” diyor; tıpkı Kurtuluş Savaşı’nın İngilizlerin desteğiyle yapıldığını söyleyen gerzekler gibi. Güçlü lider, tarihsel olayların gelişmesinden faydalanır. Mao, ABD-Japon savaşında atom bombasından sonra Japon emperyalizminden kurtuldu.
Mao, Lenin gibi proletarya diktatörlüğüyle değil, “Bin çiçek açsın” politikasıyla devleti ve bürokrasiyi kullanarak sanayi hamlesi yaptı. İkinci Dünya Savaşı’nın yıpratıcı etkisi ve soğuk savaşın silahlanma yarışıyla ekonomiyi çürütmediler. Kapitalizmi davet edip ucuz işgücüyle birikimi içselleştirdiler.
Gelişmiş kapitalizmi kopyalayarak artı birikimle kendi sanayilerini kurdular. Sovyetler kapitalizmle silahlanma yarışına girerken Çin kapitalizmi içselleştirdi; sanayi ve üretim birikimiyle 10 gelişmiş ülkeden daha fazla üretim yaparak dünyaya ucuz meta pazarlamaya devam ediyor.
22 Nisan 2025
SosyalSanat Değişmeyen tek şey değişimdir